Anne karnında beyin – sinir sistemi gelişimi ve riskler

Zihinsel gelişim daha anne karnındayken başlar ve doğuma kadar geçen müddette ve birinci 5 yıllık müddette, tüm hayatımız boyunca bizi etkiyecek anatomik ve zihisel yapımız, marifetlerimiz, toplumsal özelliklerimiz şekillenir. Bilhassa gebeliğin oluşumunun 4. haftasında başlayan hudut sistemi gelişimi, 10. haftaya temel farklılaşmayı tamamlar ve bu mühletten sonra bina bu yapıların üstüne inşa olur. Temeldeki gelişim eksiklikleri çok önemli sonuçlar bırakırken, daha sonraki bozuklular daha az gözle görülür ancak belkide zeka ve entellektüel işlevlerde birtakım eksikliklere neden olabilir. Kimi çalışmalar 30 lu 40 lı yaşlarda ortaya çıkan kimi hastalıkların, tahminen de bu periyotta hiç de önemsemediğimiz kimi faktörler tarafından tetiklenen yapısal gelişim yetersizlikleri sonucu ortaya çıkabilceğini göstermektedir. Tıpta teşhis ve tedavi alanlarındaki gelişmeler ve muvaffakiyetler artıp bu tıp hastalıkların azalmasıyla birlikte, artık çocuklarda zeka gelişimi beraberinde entellektüel zeka üzere ilerki yaşantısındaki toplumsal kapasitesinden bahsedilmekte ve ön plana çıkmaktadır.

Hamilelik her bayan için güç, hem anne hemde bebek için bir ekip riskkleri taşıyan fakat bir o kadar istenen bir süreçtir. Risk bu periyodun birinci vakitlerinin şimdi anne tarafından gebe olup olmadığının bilinmediği birinci 4-6 haftalık süreçtir ve aslında en tehlikeli devirdir. Zira anne adayı gebeliğin var olduğu birinci 15 günü zati fark etmeden geçirecek ve beklenen adet tarihine vardığında, bazen hafif bir kanama, belkide ortada olan düzensizlikler ya da bir sefere özel bir geçikme üzere değerlendirilip bir sonraki adet tarihini bekleyecektir. Bir sonraki tarihte de gecikme varsa o vakit tabibe başvurup gebelik konusunda gerekli muayene ve testler uygulanacak tüm organlar ve tüm hudut sistemi gelişimi için çok değerli birinci 6 hafta aşılmış olacaktır.

Gebeliğin bu birinci vakitleri hem tüm organların gelişimi ve 4. haftadan itibaren beyin ve hudut gelişiminin başlangıcıdır. Bu vakit içinde kullanılan ilaçlar, beslenme durumu, annenin fizikî ve ruhsal sıhhati bebeği etkileyecek ve ilerki hayatında belirleyici rol oynayabilecektir. Beyin ve hudut sistemi gelişimi açısndan istikrarlı beslenmenin ehemmiyeti yanında ispat edilmiş ve eksikliğinde organ ve doku gelişimindeki yetersizlik ve kalıcı sakatlıklara (hidrosefali, omurilik gelişim bozuklukları gibi) yol açabilen Folik asitten bahsetmek gerekir. Bu vitamin sağlıklı hudut sistemi gelşimi için gerekli lakin tek başına kâfi değildir. Bu hususa doğal halde taze zerzevat, meyve, patates, baklagiller, kepekli ve süt eserlerinde rastlanır. Folik asit gebe kalmak isteyen ve yeni gebe kalmış olan bütün bayanlar yararlıdır ve gebe olmadan evvel, ekstra folik asit almaya başlanırsa makul davranmış oluruz. Örneğin doğum denetim hapını kullanmayı gebe kalmak istediğiniz için bırakacağınız vakit, birebir vakit da folik asit tabletleri almaya başlayabilirsiniz.

Her vakit tam olarak başarılı döllenmenin gününü kestirim etmek mümkün değildir. Ancak göz önünde bulundurmanız gereken istikrarlı beslenme ve folik asit kullanımına döllenmeden en az dört hafta evvel başlamanızın çok uygun olmasıdır. Böylelikle şimdi doğmamış çocuğun gelişimi için değerli olan kâfi folik asit (özellikle döllenmeden sonraki birinci 4 hafta) bedeninizde kâfi oranda bulunmasını sağlamış oluruz. Folik asit kullanmaya çabucak gebe kalmayı başaramamış olsanız dahi devam etmekte faydalıdır. Gebelikte istikrarlı beslenmek yalnızca muhakkak vitamin ve minarelerin alınmasından ibaret olmayıp hem protein hem güç hemde taze zerzevat ve meyvelerden istikrarlı beslenmektir. Bu hususta çok fazla seçici olmadan mümkün olduğu kadar doğal besinlerden oluşan bir diyet gerekli desteklerle kâfi olacaktır.

Fizyolojik olarak bu devir anne için tüm beden hudutlarının sonuna kadar zorlandığı metabolizmasının, hormonal ve ruhsal istikrarının büsbütün değiştiği, gereksinimlerinin çok artığı ve ruhsal fizikî her türlü takviyeye muhtaçlığı olduğu bir devirdir. Anneye yaptığınız her türlü dayanak ve yardım aslında size annenin ve bebeğinizin sıhhati olarak geri dönecektir. Buna karşılık fötüs de muhtaçlığı olan her şeyi annede yetersiz dahi olsa, hatta anneye ziyan verecek de olsa, ondan temin etme eğilimindedir ve bu halde kendini garantiye almaya çalışacaktır. Bu devirde annenin iç huzuru, çok ağır olmayan fakat büsbütün hareketsiz kalmadan yapacağı sistemli fizikî aktiviteler doğum sırasında anneyi, sonrasında çocuğunun sıhhatini olumlu etkileyecektir. Bu antrenmanlar günlük yarım ile birer ssaatlik sakin bir etrafta yürüyüşler, mümkün olursa yüzme yahut spor salonunda uygun idman programları formunda olabilir. Yapılan çalışmalar son 3 ay içinde anne karnındaki bebeğin dış ortamdan haberdar olduğu, annenin ve babanın seslerini, dokunuşlarını, onların ruhsal hallerini ayırt edebildiği ve reaksiyon gösterebildiği göstermiştir. Bu devirde aile içi huzur, memnunluk, sakinlik, annenin dinlediği müzikler bile çocuğun ruhsal ve zeka gelişiminde tesirli olabileceği düşünülmektedir.

Özetle, hamilelik öncesinden başlayan ve hamilelik müddetinde hekim denetiminde devam ettirilen vitamin ve minarel takviyeli, istikrarlı bir diyet, dingin sakin bir ortamda rahat ruh hali, ölçülü fizikî aktivite ve annenin güzeline gidecek toplumsal aktiviteler bebeğin anatomik olarak rastgele bir sakatlığı olmadan sağlıklı beyinsel ve hudut sistemi gelişimi yanında zeka gelşimi ve toplumsal yapısının oluşumuna olumlu katkısı olacaktır.. Doğum sonrası periyotta bu ortamın devam ettirilmesi ve anne sütünün mümkün olduğu kadar uzun müddet verilmesi bu gelişim sürecini olumlu etkileyecektir

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir