Migren baş ağrıları

Baş ağrısı en sık görülen ağrı nedenidir. Çabucak herkes başağrısı deneyimi yaşar. Rastgele bir yılda birçok insan en az bir sefer baş ağrısı çeker. Birden fazla kişi için ise baş ağrıları tekrarlayıcı ve manalı bir sorundur.

MİGREN BAŞ AĞRISI ÖZELLİKLERİ
Tipik migren baş ağrısı özellikleri şunlardır;

önemli zonklayıcı ağrı

bulantı ve bazen kusma

ışık ses ve kokulara hassasiyet

Migren ağrısı başın bir yanında yahut tüm başı etkileyebilir. Baş ağrısı erişkinlerde tipik olarak 4-72 saat sürerken çocuklarda saatlerce sürebilir. Fizikî aktivite, yürüme ve eğilme v.b , ağrıyı kötüleştirebilir.
Migren baş ağrısı sıklığı şahsî değişkenlik gösterir, bazen bir ayda tekraren yahut yılda 1-2 defa yahut daha az olabilir.
Ekseriyetle ataklar ortasında baş ağrısı olmaz. Kimi şahıslarda baş ağrısı ataklarından saatler yahut günler evvel uyarıcı bulgular görülebilir. Bunlar heyecan yahut ağır güç, tatlılara karşı istek, halsizlik, irritabilite yahut depresyon biçiminde görülebilir.

MİGREN TİPLERİ
Migren baş ağrıları avralı ve avrasız olmak üzere iki kümeye ayrılır. Avra migren baş ağrısı öncesi ve sırasında kaybolan görsel yahut duyusal rahatsızlıktır. Avra bir saat evvel başlayıp 15-60 dakika sürer ve baş ağrısı başlayınca biter. Tipik olarak avralar her iki gözü tesirler fakat tek gözü etkileyebilir.

Migren avrası aşağıdaki bulguları kapsar :

Işık çakmaları ve ışık huzmeleri,

kapalı gözle bile görülen zigzag çizgiler yahut yıldızlar üzere geometrik paternlerde ışık çakmaları (genellikle beyaz, ama renkli olabilir)

yavaş yayılan kör noktalar yahut görme alanında bulanıklaşma

yüz yahut kollarda uyuşma, karıncalanma

konuşma ve söz bulmada zorlanma .

Migren baş ağrısı olan birden fazla şahısta avra olmayabilir. Birtakım şahıslarda migren atakları bazen avralı bazende avrasız olabilir. Çok az sayıda bireyde baş ağrısının eşlik etmediği avra olabilir. Bunlara migren muadili ismi verilir.

RİSK FAKTÖRLERİ
Migren her yaşta insanı etkileyebilir fakat en sık 20-50 yaş ortasında sıktır. Ailede görülme sıklığı fazladır. Etkilenen bireylerin %75 inde aile hikayesi vardır
Bayanlarda görülme sıklığı erkeklerden 2 kat fazladır. 50 yaş üstü bayanlarda migren baş ağrısı sıklığı şiddeti azalır. Bazen menopoz sonrası kaybolabilir.

NEDENLERİ
Migren başağrılarının kesin nedeni bilinmemektedir. Araştırıcılar ; beyinde seratonin ve endorfin seviyelerinde değişikliğin rolü olabildiğince inanmaktadırlar. Seratonin ( bir nörotransmiterdir) trigeminal hudut yolları ile iletilen ağrıyı düzenleyen bir beyin kimyasalıdır. Trigeminal hudutlar ise yüz , göz, burun, sinüsler kan damarları ve beyin kılıflarından kaynaklanan ağrılar için temel yollardır. Endorfinlr ise beyin ve spind hord tarafından üretilen doğal ağrı giderici kimyasalardır.

TETİKLEYİCİLER
Birçok vakit migren baş ağrılarının açık bir nedeni yoktur fakat yorgunluk, besinler, çevresel faktörler, hafif baş travması , hormonal faktörler ve ilaçlar ağrıları tetikleyebilir.

Migren baş ağrısını tetikleyen faktörler;
+Diyetle ilgili etkenler
-Aşırı yemek yada uzun müddet aç kalmak
– Birtakım besinler migren baş ağrılarını tetikleyebilir. Bunlar; alkol, fermente-morine yiyecekler, yapay tatlandırıcılar (asportome gibi), monosodyum glutomat (asya yiyeceklerinin sık kullanılan toz katkı maddesi), kafein, kafein yoğunluğu, çikolata, eski peynirler, nitratlar ve nitritler (sosis üzere yiyeceklerde bulunurlar), fındık ve meyve suları.

+Çevresel etkenler
– İklim ve yükseklik değişimi, parlak ışıklara maruziyet, sigara, kuvvetli kokular ve gürültü migren baş ağrılarını tetikleyebilir

+Hormonal etkenler
Birçok bayanda östrojen ve progesterone seviyelerindeki değişikliklerin migren baş ağrılarını tetiklediği gözlenmiştir. Bilhassa, çabucak menstrüasyon öncesi yahut sırasında migren baş ağrısı eğilimi izlenir .doğum denetim hapları ve hormon replasman tedavisi migren baş ağrılarını kötüleştirebilir. Gebelik sırasında migren baş ağrılarında azalma birden fazla bayan tarafından bildirilmektedir. Ayrıyeten menopozu takiben migren baş ağrılarının düzeldiği birçok bayan tarafından bildirilmiştir.

+İlaçlar
Kimi kardiyovasküler ilaçlar migren baş ağrılarını kötüleştirebilir.

+Fiziksel Faktörle
Uyku alışkanlığında değişiklik, çok yada az ahenge migren baş ağrılarını tetikleyebilir. Ağır fizikî zorlanma, yorgunluk, akut baş travması da tetikleyebilir
+Duyusal etkenler
Parlak ışıklar, duman, güçlü kokular ve yüksek gürültü migreni başlatabilir.

+Stres
Gerilim yahut gerilimin geçmesi(haftasonu yahut yolculuk) migren baş ağrısına neden olabilir.

TEŞHİS
Şayet migren baş ağrılarınız varsa yahut ailenizde migren hikayesi varsa, sıhhat danışmanınız sizin fizik muayene, medical hikaye ve semptomlarınıza dayanarak koyar.

Şayet harikulâde yahut şiddetli migren – tipi baş ağrılarınız varsa yahut baş ağrılarınız ve nöroloğu semptomlarınız berbata gidiyorsa, öteki ağrı nedenlerini dışlamak üzere kimi testler önerilebilinir. Bunlar kan testleri, beyin görüntüleme çalışmaları (homputerize tomografi yahut magnetik rezonans), göz muayenesi ve öbür branşlarla konsültasyon olabilir.

Hekiminiz migren günlüğü tutmanızı isteyebilir migren baş ağrısının başladığı vakit, ne kadar sürdüğü, ağrı ölçüsü, öncesinde olan semptomlar, sonrasında yahut sırasında olan semptomlar ve ağrının nasıl geçtiği kaydedilmelidir. Ayrıyeten tak öncesi 24 saatteki tetikleyiciler, ilaçlar ve gerilim seviyeniz not edilmelidir. Bu bilgiler tedavi planı ve tedaviye yanıtınız değerlendirmede kıymetlidir.

TEDAVİ

Migren için tesirli tedavide 3 genel alan vardır;

Migren tetikleyicilerden kaçınmak

Migren baş ağrısı olduğunda akut tedavi

Kollayıcı tedavi

Birçok migren baş ağrısının tanımlanabilen tetikleyicisi olmasa da bunlar ayırt edilmeye çalışılmalı ve kaçınılmalıdır. Bu sayede migren ağrılarından korunma ve tedavi mümkün olur.

AKUT ATAK TEDAVİSİ
Migren baş ağrısı tedavisinde en değerli faktör süratli davranmaktır. Aşağıdaki yaklaşımlar ağrı ve başka semptomları azaltmada yardımcı olabilir.
İlaçlar: Çok sayıda ilaç, ağrıyı azaltabilir ve migren ataklarını kısaltabilir. Hafif – orta şiddetli migren ağrılarında sıradan ağrı kesiciler ( aspirin, asetominofen, ibuprofen ve naproksen) güzelleşme sağlar. Ağrı kesiciler gerekli olunca kullanılmalıdır. Rastgele bir ağrı kesici haftada 2 den fazla alınmamalıdır. Çok dozda alınan ağrı kesiciler; aktifliğini kaybeder, kronik günlük baş ağrılarına neden olurlar, mide yahut bağırsak ağrılarına yahut kanamalarına, ülserlere yahut önemli böbrek yahut karaciğer hasarına neden olurlar. Şayet günlük ağrı kesici dozunu arttırmanız gerekiyorsa hekiminize danışın.
Şayet klasik ağrı kesiciler akut migren ağrılarınız iyileştirmiyorsa; hekiminiz daha kuvvetli ilaçlar reçete edebilir. Bunla
r:

-Analjezikler(ağrı ilaçları)- tek yahut kombine
-Seratonin agonistleri(triptonlar) Beyinde ağrı bildirilerini seratonin düzenler, baş derisinde şişmiş kan damarlarını büzer ve ağrıya neden olan hususların salınımını maniler.
Örnekleri: Sumatripton (Imigren), zolmitripton(zomig), eletripton( relpax) v.b
Triptonlar akut baş ağrılarında en faal ilaçlardır ve düşük yan tesiri riski vardır. Yan tesirleri; göğüs ve/ yahut uzunluğunda basınç, ağrı, bulantı, sersemli, çok az kalp krizidir. Buı nedenle koroner arter hastalığı olanlar yahut riski olanlar kullanmamalıdır.
Bulantı kesici ilaçlar: Migrene eşlik eden bulantı ve hatta ağrı içinde faydalıdırlar.
Tüm ilaçların istenmeyen yan tesirleri olabilir. Hekiminizin yönlendirmesi çok sayıda ilaç yahut dozlarını denemeyle sizin için en yeterlisi bulunabilir. Faydaları , yan tesirleri ve risklerini hekiminizle konuşun.
“Dikkat: Şayet gebe yahut emziriyorsanız kimi ilaçlar önerilmez. Kimileri çocuklara verilmez. Hekiminiz hakikat ilacı önerebilir”
Dinlenme ve uyku: Migren baş ağrısı başlayınca sessiz yahut karanlık bir odada dinlenme yahut kestirmek atağın şiddetini azaltır ve mühletini kısaltır.
Fizikî teknikler: Boyun yahut başa buz torbası koymak ağrıyı kesebilir. Kimi bireylerde baş, bayun ve omuz kaslarına masaj faydalı olabilir.
Takviye kümeler: Bir terapist gerilim ve ağrı ile baş etme teknikleri öğretebilir

MİGREN KORUNMASI
Şayet şiddetli yahut sık migren ataklarınız oluyorsa kollayıcı tedavi gerekebilir.
İlaçlar: Bunlar günlük olarak ağrıdan bağımsız olarak alınır. Akut migren atak ilaçları ile kombine verilebilirler. Birkaç hafta ile bir iki ayda lakin sonuç verirler
Antidepresanlar: Trisiklik antidepresanlar ( Amitriptilin v.b) migren ataklarını önleyebilirler.
Antihipertansif ve kardiyovasküler ilaçlar: Beta blokerler (propronolol, atenolol), kalsiyum kanal blokerleri (verapamil) migren ağrılarının sıklık, şiddet ve müddetini azaltabilirler
Antikonvulzonlar: Sodyum valproat, gabapentri ve topiromate migren ağrılarını önleyebilir.
Botox infeksiyonları: Alın ve kafatası kaslarına botulinum toksin infeksiyonları ile migren baş ağrılarını sıklığı, şiddeti ve müddeti azalabilir. Enfeksiyon sonrası 3-4 ay süren süreksiz düzgünlük hali olur. Faydasının devam etmesi için 3-4 ayda bir enfeksiyonların tekrarlanması gereklidir.
Öteki unsurlar: Yüksek doz magnezyum ve riboflavin ( B2 vitamini) ağrı sıklığı, şiddet ve mühletini azaltabilir. Öbür ilaç alırken bunları kullanmak için kesinlikle hekiminize danışın.
Biyofeedback:Kas biyofeedback terapileri farklı durumlarda kasların tansiyonu hakkında bilgi sağlar ve gevşeme sağlar.Baş ağrısına eşlik eden kas gerginliğini azaltma metodları gösterilir.
Kognitif davranış tedavisi: Tipik baş ağrısı tetikleyicilerinden haberdar olmanızı ve telaş ve gerilime karşı reaksiyonunuzu azaltmada yardımcı olur.Baş ağrılarınızın sayı ve yoğunluğu azalabilir.
Gevşeme eğitimi: Kas gevşemesi, teneffüs antrenmanları ve mental- düşüncel hayal etme (sakinleştirici imgeler hayal etmeye yardımcı terapi) içerir. Bu formda baş ağrısı sıklığı ve ağırlı azabilir.

FERDÎ BAKIM
Hami ilaçlardan bağımzsız olarak, hayat biçiminde değişiklikler de migren atak sayı ve şiddetini azaltabilir

Günlük rutinin-düzenin sağlanamsı: Sistemsiz uyku ve yemek alışkanlıkları migren baş ağrısını tetikleyebilir. Çok uyku yahut çok az uyku migren ağrılarını tetikleyebilir

Sistemli antrenman: Nizamlı aerobik egzsersizi haftada 3 defa enaz 30 dakika tansiyonu azaltır ve baş ağrısı sıklık ve şiddetini azaltır. Yüzme, yürüyüş ve bisiklet de seçilebilir.

Östrojnin tesirlerinin azatılması: Migreni olan bayanlar; aile hikayesinde inme, yüksek kan basıncı yahut damarsal hastalık hikayesi varsa östrojen içeren ilaçlardan(doğum denetim ilaçları ve hormon replosman tedavisi) kaçınmalıdır.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir