Anal atrezi, makatın kapalı olması

Anal atrezi, Makatın kapalı olması

Anal atrezi, makatın kapalı olması nedir:

Anal atrezi, makatın, anüsün büsbütün kapalı olması yahut olağan kaka yapacak açıklığın oluşmaması durumuna denir.

Nasıl farkedilir:

Makatı büsbütün kapalı olan çocukların doğum sonrasında kaka yapamadığı, karnı şiştiği görülür ve çoklukla çabucak fark edilir. Bazen de makatın ön kısmında cilde yahut kızlarda vajen girişine yakın içinden kaka gelen kanal bulunabilir (fistül), bu hastalar dikkatli incelenmezse daha geç fark edilebilir.

Nasıl oluşur, nedenleri nelerdir:

Gebeliğin birinci haftalarında barsağın en uç kısmı ve idrar kanalı ortak bir boşluğa (kloaka) açılır, kızlarda vajen de buraya açılır. Gebeliğin 7. Haftasında bu boşluk erkeklerde idrar kanalı ve anüs, kızlarda idrar kanalı, vajen ve anüs oluşturacak formda bölünerek beden dışına açılır. Lakin çocuklarda 1/5000 sıklıkla olağan anüs açıklığı oluşmaz ve ince bir kanalla cilde, idrar yollarına yahut kızlarda vajen girişine yahut ortak bir kanala açılır. Hastalığın neden oluştuğu kesin olarak aşikâr değildir, yalnızca birtakım hastalarda genetik faktörler tespit edilmiştir.

Hangi tipleri vardır:

Anal atrezilerin kızlarda ve erkeklerde çeşitli sınıflandırmaları vardır. Fakat pratik olarak barsak en uç kısmının anüs olması gereken cilde olan arasına nazaran alçak, yüksek ve orta olarak üçe ayrılabilir. Barsak uç kısmı cilde yakın yahut buraya ince bir kanalla (fistül) açılıyorsa alçak tip anal atrezi, cilde çok uzaksa yüksek tip atrezidenir. Orta mesafelerdekilere orta tipatrezidenir. Orta ve yüksek atrezilerin çabucak hepsinde idrar yolları ile temas (fistül) bulunur, ayrıyeten ne kadar yüksekse ek hastalık (kalp, sindirim sistemi, idrar yolları, iskelet sistemi hastalıkları) görülme sıklığı o kadar fazladır. Kızlarda ise orta atreziler vajen girişine, yüksek olanlar ise idrar yolu, vajen ve barsak son kısmı ortak bir kanalla birleşir, bu kanal cilde vajen olması gereken yere, tek bir delik olarak açılır.

Tespit edildikten sonra neler yapılır:

Doğum sonrası makatı kapalı olduğu görülen çocukta gerekli birinci teşebbüsler yapıldıktan sonra, atrezinin alçak yahut yüksek tip olduğuna karar verilir, akabinde ek hastalıklar araştırılır. Alçak tip atrezilerde makat bölgesi olağana yakın, âlâ gelişmiş olup, cilde açılan bir kanaldan (fitül) kaka geliyor olabilir. Yüksek tip atrezilerde ise makat bölgesi düz, düzgün gelişmemiş, idrar kanalı ile fistülle temaslı olabilir, kızlarda genital bölgede tek bir açıklıktan kaka ve idrar geliyor olabilir. Bu ayrım için muayene dışında radyolojik ve endoskopik görüntüleme usulleri de kullanılır. Alçak atrezide doğumdan çabucak sonra erken yahut dilatasyonla takip edip geç tek seansta anal açıklık ameliyatı yapılır. Yüksek tip olanlarda ise çabucak kolostomi açılır, 3-6 ay sonra makat ameliyatı yapılır.

Ameliyatı nasıl yapılır:

Anal atrezi ameliyatında hedef barsağın son kısmının anüs olması gereken yere, kaka tutmayı sağlayan kasların ortasına getirilmesidir. Ameliyatın en kıymetli noktaları barsağın gereğince özgürleştirilerek, rahat bir şeklide, dar ucu aşağıda huni halindeki kasların tam ortasına, kâfi genişlikte bir makat açıklığı olacak halde dikilmesidir. Alçak ve yüksek tip atrezinin ameliyatında farklılıklar vardır:

Alçak tip atrezi: Alçak tip atrezide barsağın idrar yolları ile ilişkisi yoktur ve barsak son kısmı cilde yakındır, kolostomi gerekmeden, tek evrede, barsak anüs noktasına getirilebilir. Anüs olması gereken yer kas uyarıcı yardımı ile belirlenir ve işaretlenir, barsak son kısmı gereğince özgürleştirilerek emilebilir dikişlerle çepeçevre dikilir. Ameliyattan iki hafta sonra anüs dilatasyon programına alınır, uygun olan en ince bujiden başlanarak, 12-13 numaraya kadar genişletme süreci, dilatasyon yapılır.

Yüksek tip atrezi: Yüksek ve orta tip atrezilerde ameliyat yaklaşımı çabucak hemen birebirdir. Evvel kolostomi açılır, böylelikle çocuğun olağan beslenmesi, büyümesi sağlanır, ayrıyeten asıl ameliyat sonrası bölgenin pak kalması, uygunlaşması sağlanır. Asıl ameliyat, barsağın makat bölgesine çekilmesi, cerrahın tercihine nazaran 3-6 ay sonra yapılır. Barsağın son kısmı çoğunlukla idrar kanalı ile nadiren de mesane çıkışı ile ince bir fistülle temaslıdır, bu ilişki ayrılır ve dikilir. Kızlarda ise idrar kanalı, vajen ve barsak uç kısmının açıldığı ortak kanaldan barsak ayrılır, özgürleştirilerek anüs olması gereken yere çepeçevre dikilir, vajen ve idrar kanalı öne çekilerek cilde dikilir. Bu süreçler çocuk yüzükoyun yatarken makat bölgesinden yaklaşımla yapılabilir, kas uyarıcı kullanılarak kaka tutmayı sağlayan kas demetinin ortasına yerleştirilmesi sağlanır. Fakat çok yüksek tip atrezilerde barsak makat bölgesine getirilemezse, ayrıyeten karından yapılan kesi ile barsağın gereğince özgürleştirilmesi gerekebilir. Ameliyattan iki hafta sonra, yara uygunlaşması tamamlanınca, hasta tekrar dilatasyon programına alınır. Ekseriyetle 3 ay sonra kolostomi kapatılır.

Ameliyat sonrası devir nasıl geçer:

Ameliyat sonrası alçak tip atrezilerde makat bölgesini bakımı ve pansumanı yapılır, çocuk çabucak kaka yapacağından bölgenin her kaka sonrası yıkanması ve antibiyotikli krem kullanılması gerekir, ekseriyetle sıkıntısız düzgünleşir. Yüksek tip atrezilerde kolostomi olduğundan kaka gelmeyeceği için bakımı ve uygunlaşması daha kolaydır. İdrar kanalına fistül tamiratı yapıldığı için idrar sondası iki hafta kadar tutulur, sonra çıkarılır. Dilatasyon programı her anal atrezi ameliyatından sonra gerekir, zira anüs etrafında yara güzelleşmesi sonrası daralma görülür. Anüs kâfi genişliğe ulaşınca, yaklaşık 3 ay sonra, kolostomi kapatılabilir.

Komplikasyonlar nelerdir:

Ameliyat sonrası erken devirde makat etrafında enfeksiyon görülebilir. Anüs ve barsakta daralma görülebilir. Anüse dikilen barsak gergin olmuşsa geri kaçabilir. İdrar kanalına temas ayrılırken dikkatli olunmazsa idrar kanalında daralma yahut cep formunda genişlik görülebilir yahut fistül tekrarlayabilir. Geç devirde kabızlık, kaka kaçırma, gaz ve sıvı kaka tutamama görülebilir. Alçak tip atrezilerde kabızlık, yüksek tip atrezilerde ise kaka tutamama, kaka kaçırma daha sık görülür. Dilatasyona karşın makatta darlık besbelli olduğunda, makat kas demetinin ortasına getirilememişse ameliyatın tekrar yapılması gerekebilir.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir