Baban ve Oğlum filmi ve bir erkek çocuğunun psikoseksüel gelişimi

ÖDİPALİMLE UZLAŞIYORUM

Baban ve Oğlum sineması bir erkek çocuğunun psikoseksüel gelişim periyotlarının de anne ve babanın rolünü ve bu periyottaki aksaklıkların ergenlik periyodundaki kimlik arayışlarındaki tesirini anlatan bir filimdir. Bilhassa baba olma halinin ve babanın vazifesi üzerine odaklanmaktadır. Sinemanın bütünü bu odaklanma üzerinden gitmektedir.

Hüseyin Efendi ,Egenin bir köyünde yaşayan hatrı sayılır köylülerce bir otoritesi olan bir adamdır.Hüseyin Efendi ,kanunlara saygılı ,örf ve adetlere uyan ve otoriter 2 erkek çocuk babasıdır.Hüseyin Efendinin en büyük vazifesi oğulları aracılığıyla varolan sistemi ve nizamı sağlıklı bir biçimde devamını sağlamaktır. Bunun için bütün yatırımlarını 2 oğlu üzerine yapmaktadır. Hüseyin Efendi ‘nin beklentisi o kadar yüksektir ki çocuklarını isimleriyle efsunlamıştır.

Sadık -Salim .Hüseyin Efendi bu misyonu yerine getirebilecek bütün donanıma sahip olmasına karşın başarılı olamamıştır. Sinemada baba çocukalarını isimle efsunlasa bile Sadık , babaya karşı sadık olmayan bir karakterle ,Salim ‘de sağlıklı olmayan bir erkek karakteriyle karşımıza çıkmaktadır.Babanın temel misyonu insan yavrusu gelişimi için değerli olan odidupus karmaşasının sağlıklı sonlanmasını sağlamaktır. Oidipus karmaşası,kültüre hasebiyle insan olamaya giden zarurî bir süreçtir.Simgesel bir karmaşadır. Çocuk oidipus aracılığıyla biyolojik kendilik gerçekliğinden sembolik kültürel özne olmaya geçmektedir.Yani ,anne ile çocuğun doğal bağının yasaklanması ve bu yasakla doğan bilinçdışı dileğin da Baba yasası yada Baba ismiyle sembolik sisteme girmesiyle çözülmektedir. Böylelikle toplumsal biçimleri edinir birey-özne olmaktadır. Burada Baba ,anne ve çocuk ortasında doğuşten gelen doyuma dayalı olam dolaysız doyum bağına son vermek ve ve içgüdüsel bilinçdışı dilekleri bastırmak ve çocuğu biyolojik bir canlıdan kültürel özne olmaya dönüştüren kastrasyonu sağlamakla vazifelidir.Hüseyin Efendi bu noktada başarılı olamamaktadır. Sadık , sinemanın ilerleyen kısımlarında babaya bunu gerçekleştirme fırsatını tekrar verecektir.

Sadık , babayla sağlıklı özdeşim kuramadığı için ergenlik devrinde baba ve temsil ettiği kültürel kurallara isyan eder ve kendini gerçekleştirmek için meskeni terk eder.Baba bir kere daha önünde yasa koyucu olamaz ve oğlunu engelleyemez.

Sadık’ın sağlıklı kastre olamadığını,babanın yasasını çiğnemesinin bedelini hayatının her karesinde sembollerle bize direktör anlatmaktadır.Sadık,politik duruşu olan sistem aksisi bir gazatecidir.sigara ve alkol kullanımı bağımlılık derecesindedir.Karısının doğum sancılarının tuttuğu gece Sadık ‘ın hayatı daha trajik bir sona gitmektedir.doğum başlar ve kimseyi bulamazlar etrafta zira o gece12 Eylül Darbesi gerçekleşmiştir. Ve doğumu Sadık gerçekleştirmek zorunda kalmıştır.Bu ortada direktör Sadık ‘ın baba yasası çiğnemesine gönderme yapmaktadır. 12 Eylül darbesi o devrin bozulan sistemini tekrar sağlamak ve nizam bozucuları baskılamak için yapılmıştır.Sadık ‘ın eşi doğum sırasında ölür.Sadık ,kucağında oğluyla günü karşılar.Artık anne yoktur ve oğlanın annesi Sadık ‘tır. Direktör annenin vefatıyla Sadık ‘ ı hadım etmiştir.Baba Yasasının çiğmesinin bedeli ödenmiştir.

Deniz ‘in dünyaya gelmesiyle oidipus karmaşasını direktör öbür bir boyutla Deniz üzerinden izleyiciye anlatmaya devam etmektedir.Deniz , bebeklik devrini annesi ölmüş, babası mahpusa girmiş ve çok anaç bir bakıcıyla büyüyen bir çocuk olarak karşımıza çıkar. Doyrulma ve haz alma ilgisi devirlerinde anne ve babaya sahip değildir ve münasebetiyle bağlanma objesi olmayan bir çocuktur. Baba çocukluk periyoduna geçiş noktasında tahminen 3 -4 yaş devrinde Deniz ‘in hayatına girer. Tam da Oidipus karmaşasının başladığı yaş periyotlarıdır.Deniz ‘in libidal gücünü aktarabileceği bir objeye gereksinimi vardır. Ve bu yüzden Sadık , Deniz ‘in annesi olmak durumundadır. Baba rolüne girememektedir.Deniz ‘in oidipus karmaşasını sağlıklı atlatmak emeliyle bir babaya muhtaçlığı vardır. Direktör bu noktada Sadık ‘ı vefata götürecek bir hastalığın içinde karşımıza çıkartmaktadır. Sadık , Deniz için baba olacak ve kültürel özne olmaya Deniz ‘i götürecek bir babaya muhtaçlık duymaktadır. Sadık,kendi babasını seçer. Babasına Deniz ‘in üzerinden baba olma gücünü geri vermek ve kendi özdeşimini sağlamak için baba konutuna geri döner.Yönetmen,.Sağlıklı olmayan kastre edilme ve kabul edilmeyen baba yasasını Deniz yoluyla sağlıklılı hale getirmeye başlamaktadır.

Sadık ,Deniz ‘le birlikte baba konutuna köyüne döner. Annesi şartsız sevgisiyle ikisini kucaklar ve muhafazası altına alır. Anne artık Sadık ve Deniz ‘in gitmesine müsaade vermeyen bir pozisyonla karşımıza çıkar ve babanın gücünü yerine alması için yardımcı olur. Sırada Hüseyin Efendi’nin yine bu rolü alması sağlanması kalmıştır.

Deniz, fantezi yoluyla isteklerini gerçekleştiren bir çocuktur.Deniz, dedenin konutuna geldikten sonra fantazileri dede odaklı olmaya başlamıştır.baba uygun ve kahraman dede ise birinci başlarda makus ve korkutucu olandır.Bu da dedenin kastre etme misyonunu yerinie getirmeye başladığının bir işaretidir.Deniz,dedenin onu kastre edeceğini kabul ettiğini göstermektedir.Deniz ‘in fantazilerinin en kıymetli sembollerinden biri de kilitli kapının olmasıdır. Fantazilerinde yada gerçekte de kilitli kapı vardır avluda ve deniz orayı merak etmektedir.Hatta bir sahne de kapının deliğinden içeriyi gözetlerken dedesine yakalanmıştır.ve dede Deniz ‘in kulağını çekmiştir.Bir diğer sembol çizgi romandır. Deniz ,çizgi roman okumayı çok sever daha doğrusu okumayı bilmediği için fotoğraflarına bakmayı ve fantazilerin de oradaki kahramanları kullanmayı sever.Sadık da Hüseyin Efendi de Deniz ‘le irtibat kurmak için ona çizgi roman alırlar. Kapı ,psikanaliz de çocuksu merakın ve sonunda keşfedilen haz-acı alakasının bir simgesidir. Kitap ise bu merakın taşıdığı gücün karmaşık bir dönüşümüdür.Kapı ve kitap , düş ve gerçek ortasında uzanmış iletken bir geçiş objesidir.(korku sinemasının psikanalizi,2006sf.17).Kapı nın imgesel bir manası vardır.psikoseksüel merakın imgesidir.Kapının kilitli olması psikoseksüel basamaklarda yaşanan yada yaşanması gerektiği halde yaşanmamış bir arzuyu imlemektedir.Deniz ‘in fantazilerinde kilitli kapının arkasındakine yöneliktir ve kilitli kapının arkasında Dede bir canavar beslemektedir. Deniz korkmuştur.Oidipus devirde kapı annedir .Anahtar ise baba yada babayla özdeşen kişidir.Deniz ‘in merak ettiği kiltli kapının anahtarı üstünde lakin içeri girmek yasak.Fantazisinde kapı açılıyor ve içerde dede canavar besliyor. Elinde bir modül et var. Burada canavar,Deniz ‘in anneye duyduğu beğenilen olmayan bastırmaya çalıştığı isteğini temsil etmektedir.Dede ise bu dileklerinden ötürü penisini kesecek babayı temsil etmektedir .Dede ‘nin elindeki et kesimi da penisi anlatmaktadır bize.Deniz Kastre olmuştur. Sinemanın sonunda artık baba olan Sadık ,misyonunu kaybeder ve ölür. Bu türlü sağlıklı özdeşim sağlamak için son bir adım kalmıştır.Dede ölen babasının yasını tutan Deniz ‘i alır kilitli odaya götürür.Deniz ‘in merak ettiği odanın kapısını açar ve Deniz ‘i içeriye sokar. oidipus karmaşası olması gerektiği üzere çözülmüştür.Hüseyin Efendi baba olma misyonunu yerine getirmiştir.Deniz ‘le çatışma çözülmüştür .Özdeşim sağlanmıştır.Ruhsal tansiyon azalmıştır.

Babam ve Oğlum sineması ile Çağan Irmak , izleyiciye insan yav
rusunun biyolojik bir canlı olmaktan kültürel bir özne olmaya dönüştüşmesini sağlayan oidipus karmaşası v e kastrasyon u anlatır. Sineması sonunda Deniz ‘in eline kamerayı vererek bu süreçte kaybı yaşanabilecek sevgi objesinin (burada anne) tahlilini de izleyicilere sunar.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir