ÇOCUK VE YALAN

Palavra söyleme, karşıdaki kişiyi yanıltmak ve yanlış bilgi vermek hedefiyle ortaya

konan bir davranıştır. Çocuk palavraları yetişkin palavralarından farklıdır.  Çocukların

hayal gücü okul çağına gelene kadar ki yaş diliminde epey ağırdır. Özelikle 9

yaşına kadar çocuklar yanlışsız ile yanlışı birbirlerinden ayıramazlar. Bu nedenle

çocuğun bir grup olaylar, durumlar uydurması, hayali arkadaşlar yaratması palavra

söyleme olarak değerlendirilip, tasa edilmemelidir.

İnsanın üç farklı dünyası vardır; Uyku ve hayal dünyası, Hayal dünyası ve gerçek

dünya. Hiçbir sağlıklı yetişkin hayal kurduğu bir şeyi gerçekmiş üzere anlatmaz. Lakin birinci

9 yaş periyodundaki çocuklar bu üç dünyayı birbirinden ayırt edemez. Onlar için hayal

dünyası tıpkı gerçek dünya üzeredir.

9 yaşından evvel çocuğunuz yaptığı abartılı anlatımlarını duyunca endişelenmeyin

ve onun kelamını keserek palavra söylediğini sözce edecek sözler kullanmayın.

Bu türlü bir durumda çocuk palavra sözünü öğrenir, suçluluk hissine kapılır ve

hayal gücü vakitle kısıtlanır. Bu durum karşısında çocuğunuzun abartılı

anlatımlarına gülmeden onu hafife almadan kulak vermeniz kâfi olur. Zira oyun

ve hayal dünyası olmadan çocuk, çocuk değildir ve kendini geliştiremez.

9 yaşından sonra bir çocuk palavraya başvuruyorsa

altında yatan bir çok sebep vardır:

– Ruhsal ve fizikî şiddet gören, ceza alan çocuklar palavra söyler.

– Mükemmelliyetçi aileye sahip çocuklar yanlış yapmaktan korktukları için

palavra söyler.

– Hesap verme durumuyla sıkça karşı karşıya kalan çocuklar kaygılanır ve bu

korku çocukta palavra söyleme davranışını oluşturur.

– Çocuk anne-babasını kızdırmamak ve onları mutsuz etmemek için palavra

söyler.

– Çoklukla kardeş kıskançlığıyla birlikte ortaya çıkan, sevgiyi kaybedecek olma

niyetiyle karşı karşıya kalan çocuk palavra söyler.

Bu türlü bir durumda aile ne yapmalı ?

Anne baba durumu fark ettikten sonra çocuğa ‘yalanını yakaladım’ deyip ceza

verirse çocukta ki palavra davranışı sönmez. Bilakis çocuk bir dahaki sefere

yakalanmamak için daha makul bir palavra bulmaya çalışır sonrasında palavra söylemek

çocukta alışkanlık haline dönüşür ve palavrada ustalık kazanır.

Çocuğunuzun doğruyu söylemesi için ona model olun ve küçük beyaz palavralardan

kaçının. Gerçeği söylediğinde onu takdir edin. Örneğin; imtihandan makûs not almasına

karşın aldığı sonucu söyleyen çocuğunuzu gösterdiği cüret için övün. En değerlisi

çocuğu palavra söylemesine neden olan tasanın, baskının ne olduğunu bulun ve bunu

ortadan kaldırmaya çalışın. Bir çocuğun her durumda doğruyu söyleyebilmesi için en

kıymetli şey ‘güven’dir. Çocuk her ne olursa olsun anne ve babası tarafından ziyana

uğramayacağından ne kadar eminse palavra söyleme ihtimalide bir o kadar düşüktür.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir