Çocuklarda İştahsızlık

Ailelerin büyük sorunu: İştahsız Çocuk!

Günümüzde anne-babalar için derin bir kaygı kaynağı olan çocuklarının iştahsızlığı,

poliklinik müracaatlarının değerli bir kısmını oluşturmaktadır.

Akıllarda çoğunlukla “Acaba çocuğum kâfi seviyede besleniyor mu?”, “Büyüme gelişme

potansiyeline ulaşabilecek mi?” soruları yer tutmaktadır.

Bu sorun aile içi huzursuzluklara dahi yol açabildiği için topluma ilişkin bir sorun olarak

kabul edilmelidir.

Öncelikle izlenecek yol sorunun gerçek olup olmadığının saptanmasıdır. Ne var ki çocuklar

yaşına ve muhtaçlığına nazaran tam olarak beslenseler dahi aileleri bu ölçüler tatmin

edemeyebilmektedir. Bu durumda çocuğun muayenesinde uzunluk ve yük ölçümlerinin yaşa

nazaran değerlendirmeleri ile günlük beslenmesinin detaylı olarak anlaşılması ehemmiyet

tutmaktadır. Ailelerin miktar-ölçü belirterek tuttukları en az bir haftalık liste sürece

taraf vermek ismine epeyce yararlıdır.

Çocukların mide kapasitelerinin düşük olduğu unutulmamalıdır. Hasebiyle yararsız ya da

düşük yararlı besinlerle midelerin doldurulmaması çok kıymetlidir. İştahı kapatan en kıymetli

sebeplerin başında; şeker ya da tuz ölçüsü yüksek, doygunluk hissi yaratan çöp-gıda

manasına gelen junk-meal ile sık beslenmek yer almaktadır. Bunlar genel olarak “bakkal

gıdası” olarak nitelendirdiğimiz paketin içine girmiş her türlü cips, kek, bisküvi,

şekerleme ve çikolataları içermektedir. Fiyatlarının uygun olması, çocukların memnun

edildiğinin düşünülmesi ve bir de “bari bunu yesin” kanısı aileleri bu besinleri satın

almaya itmektedir. Anne-babalar almamaya kararlı olsa dahi Türk aile yapısı gereği büyük

akrabaların işin içine girerek istikrarlı davranışı bozmaları işleri zorlaştırmaktadır.

İştahsız çocuk beslenmesinde yapılan yanlışlar sorunun tahlilini daha da

zorlaştırmaktadır. Bu yanlışlara örnek verilecek olursa konutta çocuğun yediği besinlerin

pişmesine ihtimam gösterilmesi söylenebilir. Yalnızca makarna, pilav, patates kızartması ve

ekmek ortası ile beslenen bu çocukların oranı epeyce yüksektir. Başka farkında olunmayan

bir kusur da sıvı beslenmenin fazla oluşudur. Gün içerisinde fazla ölçüde süt ya da

meyve suyu ile beslenen çocukların midelerinin bu hacimlerle dolduğu düşünülürse

doygunluk hislerine şaşırmamak gerekir. Çok inek sütü tüketiminin tıpkı vakitte

barsaklardan kanamalara yol açarak demir eksikliğine sebep olması; sonrasında gelişen bu

kansızlığın da tekrar esas iştahsızlık sebebi olduğu bilinmelidir. Çocuklarımızın günlük süt

tüketiminin en fazla 500 ml olması gerektiği unutulmamalıdır.

Bebeklik çağında katı besinlere geç başlamak, uzun mühlet besinleri makinadan geçirerek

püre kıvamına getirerek yedirmek, iştahsız geçecek bir çocukluk devrine davetiye

çıkarmaktır.

Aile içi huzursuzluklar da çocuklarda iştahsızlığa yol açabilmektedir. Anne-baba ya da

ebeveyn-çocuk ortasındaki çekişmeler çocukların kendini tabir etme formu olarak

iştahsızlığı ortaya çıkarabilmektedir. Bunların önlenmesi maksadıyla çocukların eşler ortası

huzursuzluklardan uzak tutulmasının yanında konut içi küçük sorumluluklar verilmesi, yemek

hazırlanırken yapabilecekleri ölçüde çocukların da bu sürece katkıda bulunmalarının

sağlanması özgüveni artıracak ve negatif söz gereksinimini azaltacaktır. Yemek yemenin

sofrada gerçekleşmesi gerektiği, bunun hayatın doğal bir süreci olduğu ve yalnızca kendisi

için yediği çocuğa hissettirilmeye çalışılmalı, sofranın bir uğraş, adeta savaş ortamı

olmasından kaçınılmalıdır. Öğün saatlerinde mümkünse ailecek sofraya oturulmalı, müspet

bir ortam yaratılmaya çalışılarak, bir müddet sonra ; örneğin 30 dk; sofradan kalkılmalıdır.

Bu mühletin sonunda çocuğun yemeği bitirip bitirmediğine bakılmamaya çalışılmalıdır.

Çocuğun yemeğini yememesinden duyulan tasa mümkün mertebe çocuğa

yansıtılmamalıdır.

Bunun yanında mide haznesi kısıtlı olan çocuğumuza bir öğünde gereksinimi olan yararlı

besinlerden bir ortada verilmeye çalışılmalıdır. Makarna seven çocuğumuza biz bu

makarnayı kıymalı ya da peynirli bir tabakta sunabilirsek, kısa müddetli güç muhtaçlığını

karşılayacak karbonhidratın yanında büyüme gelişmesini sağlayacak proteini de yedirmiş

oluruz. Ya da et sevmeyen çocuğumuza kıymalı börek, değişik biçimli köfteler, konut

hamburgeri yedirebiliriz. Zerzevat sevmeyen çocuğumuza ıspanaklı püre, lahana çorbası

pişirebiliriz. Her gün en az bir yumurta, bir kase yoğurt; haftada en az üç köfte kadar

kırmızı et, en az iki tabak zerzevat; ayda bir kere bir porsiyon kuzu karaciğeri; gece

yatarken de bir bardak ballı süt içirebilirsek büyüme gelişmeleri için muhtaçlıkları olan

besinleri yedikleri manasında içimiz rahat olabilir. Bilhassa bulunduğumuz etrafın en

büyük nimetlerinden biri olan tarhana çorbasının, hele de içine kıyma kavurularak

pişirilirse, ek besine başlayan bebeklerden tutun da büyüme çağında ki çocuklara kadar

mükemmel bir besin kaynağı olduğunun gözardı edilmemesi gerekir.

İştahsızlığa yol açabilecek organik nedenler dışlanmalı, var olan kabızlık tedavi edilmeli,

hormonal meselelerin olup olmadığı ortaya konmalıdır. Bu nedenle; iştahsız olduğu

düşünülen çocukların Çocuk Sıhhati ve Hastalıkları Uzman Tabiplerince kesinlikle

kıymetlendirilmesi gerektiği unutulmamalıdır.

Uz. Dr. Görkem ASTARCIOĞLU

Çocuk Sıhhati ve Hastalıkları Uzmanı

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir