Eyvah, çocuğum kabız !!!

Çocuklarda kabızlık tarifini yapmak zordur. Lakin en kolay tanımlama ile kaka yapmakta zorlanma, sert kaka yapma, kaka yapmaktan korkma, çocuklarda kabızlık olarak isimlendirilebilir. Fakat ortalama olarak pediatri polikliniğine başvuran hastaların % 3’ü, Çocuk Cerrahi poliklinik müracaatlarının yaklaşık olarak % 15-20’si kabızlık nedeni iledir. Bebeklerde dışkılama sıklığı doğumdan sonraki birinci 2, 3 ayda ortalama olarak 4, 2 yaşına kadar 2 ve 4 yaşına kadar 1 civarındadır.

Kabızlık % 90-95 neden bulunamaz, bu tip işlevsel kabızlıklarda, ek besine geçilmesi, ailenin çocuğa bakış açısı, çevresel faktörler, düzgün bir diyetin olmaması, çağdaş dünyanın beslenme alışkanlıkları üzere multifaktöryel nedenlerle çocuklarda kabızlık kronik bir sorun olarak çocuğun tüm ömür konforunu bozar. % 5-10’luk kesimde ise kabızlığa yol açabilecek cerrahi ya da dahili nedenle bulunabilir. İşlevsel kabızlığa yaklaşımdaki en kıymetli husus, hastaya gereğince vakit ayırmak, ailenin alışkanlıklarını, çocuğa yaklaşımını öğrenmektir. İşlevsel kabızlıklar gereğince önemsenmediğinde, kalınbağırsaklara önemli manada ziyan veren ve çocuğun tüm ömür konforunu ve gelişmesini etkileyen bir sorunlar yumağına dönüşebilir. Rastgele bir nedenden ötürü erken bebeklik devrinde ya da sonrasında başlayan kabızlıklarda sert kakanın yapılması ile çocukların makatlarında yırtıklar oluşabilir ya da bu sırada çocuk ağır bir ağrı hissedebilir. Böylelikle çocuklar kaka yapmayı engelleyerek bir kısırdöngü içine girerler. Birden fazla vakit aileler burada çocuğun, kakasını yapmamak ismine yaptığı yaptığı hareketleri, dışkılama aksiyonu olarak algıladıkları için çocukların daha da korkmasını sağlayacak, fitil koyma, lavman yapma, sabun koyma üzere hareketlerde bulunurlar. Bunun sonunda ise travmatik bir dışkılamaya sahip olan çocuk, girdiği kısırdöngüden çıkamaz ve sonraki “kaka yapmama” uğraşını ailesinden gizlemek için, aileden kaçmaya başlar. Bu çocuklarda daha fazla kaka birikmesine yol açar. Burada aileler çocukların posasız beslenmesini, aç kalmaması ismine teşvik ettikleri için kabızlık daha da ağırlaşabilir. Daha büyük çocuklarda, okuldaki sağlıklı olmayan tuvaletler, oyun nedeni ile kaka erteleme ya da dikkat çekmek emeli ile kaka erteleme üzere nedenlerle, çocuklar birebir kısırdöngüye girebilirler. Hareketsiz çocuklarda da kabızlık tek başına bir neden olarak karşımıza çıkabilir. Hastalık vakitlerinde kullanılan ilaçlar nedeni ile de çocuklarda kabızlık oluşabilir. Çocukluk birçok kabızlıklarının yarısından fazlası tuvalet eğitiminden evvel başlar. Uzun müddettir devam eden kabızlıklarda ailelerin müracaat nedeni çoklukla karında şişlik ve kakasını tutamamak ya da ishal olmaktır. Burada ishalin nedeni aslında taşlaşmış kaka nedeni ile çocuğun kalınbarsağının üst kısmında kakanın cıvıklaşması ve bunun bu kaka taşının kenarında basınç tahliyesi üzere sızmasıdır. Bu kaka son derece berbat kokulu, koyu renkli ve çamur üzeredir. Tedavi edilmeyen kabızlıklarda kaka kaçırma çocukların özgüvenini etkileyerek, toplumsal ve ruhsal sorunlara de yol açar.

Uzun süren işlevsel kabızlık nedeni ile başvuran ailelerde, tedavinin muvaffakiyetinin en kıymetli anahtarının aile-çocuk-hekim bağının olduğu aileye kesinlikle anlatılmalıdır. Çocuğu korkutmadan kalınbağırsağın boşaltılması ve boş tutulması tedavinin asıl maksadıdır. Burada mümkün olduğunca çocuğun makatına yaklaşılmamalı ya da anestezi altında yaklaşılmalıdır. Kaka yumuşadıktan sonra çocuğun dışkılama ile ilgili dehşetinin geçmesi ve bir alışkanlık oturmasını beklemek gerektiğinden, bu tedaviler ve hekim-aile bağlantısı en az 6 ay devam etmeli ve her türlü tedavi evrelerle azaltılarak kesilmelidir. Tedavi sırasında aileler beslenme, posalı beslenme, çocuğun dışkılama alışkanlığını oturtulmasına yardımcı olma konusunda kesinlikle eğitilmelidir. Tedavi sonrasında kabızlıkla ilgili bir kuşku duyulduğunda çabucak tekrar tedaviye başlanmalıdır.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir