STRES İLE BAŞA ÇIKMA YOLLARI

Gerilim; biyokimyasal, fizyolojik, bilişsel ve davranış değişiklikleri meydana getirebilen negatif duygusal tecrübedir. Bu tesirler olaylar ve değişen bu olaylara ahenk sağlamaya nazaran değişiklik gösterir. Gerilim etkenleri çeşitli olmakla birlikte birtakım insanları gerilime sokan faktörler kimi insanları etkilemeyebilir. Burada belirtmemiz gereken bir konu ise az gerilimin de zorluk yaratabildiğidir.

Gerilime karşı verilen reaksiyonlar gerilimle başa çıkmak için oluşan şuurlu uğraşlardır. Gerilime karşı verilen yansılara ne sebep olur, denetimi mümkün müdür, ne derece tehdit edici olduğu üzerinde durulması gereken konulardır. Birebir vakitte gerilimin fizyolojisi(SAM) şu biçimde açıklanmıştır; sempatik-adrenomedüller hudut sistemi, Cannon’ın “Mücadele et ya da kaç” yansısı, sempatik ihtarım dışavurumu( böbreküstü bezlerinde katekolamine yanlışsız salgı oluşumu), tesirleri:kan basıncı ve kalp atış suratında artış, periferik kan damarlarında tıkanıklık, terlemede artış. (HPA ekseni); Selye’s Genel Ahenk Sendromu, Hipotalamus salgıları, adrenal korteks uyarımı.

Gerilimin iç ve dış kaynaklı etkenleri üzerinde durulur, iç faktörler olumsuz düşünmek, yüksek beklenti, kabullenmeme üzere örneklendirilirken, dış faktörler iş hayatıyla ilgili problemler, daima sıhhat sıkıntıları, temel ömür değişiklikleri, manevi sorunlar örnekleri verilir.

Gerilim değerlendirilmesinde alınabilecek tedbirler ortasında şunlar gösterilebilir: gerilim etkenlerinin ve hayata getirdiği değişimlerin öz bildirimleri, gerilim altındayken gösterilen misyon performansı ölçümleri, nabız ve kan basıncı üzere fizyolojik değişimlere karşı tedbirler ve de olayları gerilimli hale getiren biyokimyasal belirleyicilik. Tedbirlerden bahsederken şu belirtilmiştir ki ne vakit gerilim altında olduğumuzu bilmeyi alışkanlık haline getirirsek ve bedenimizin nasıl reaksiyon verdiğini bilirsek evvelce harekete geçer ve gerilim düzeyini düşürebilir, gerilim etkenlerini denetim altında tutabiliriz.

Birtakım durumlar ve faktörler aşılması güç bir gerilim halini beraberinde getirebilir. Ancak gerilimle başa çıkmanın tesirli yolları da vardır: Hayır demeyi öğrenmek, altından kalkamayacağınız sorumlulukları almamak, hislerinizi söz etmek, gerilim etkenlerini itimat veren beşerlerle paylaşmak, dinlenmeye vakit ayırmak, meditasyon ve derin nefes üzere kas gevşetici aktivitelerde bulunmak,spor yapmak, geçirdiğiniz günün olumlu yanlarına odaklanıp onları liste haline getirmek, günde 3 çeşit yemek içeren sağlıklı bir diyet uygulamak, okumak, müzik dinlemek, evcil hayvan beslemek üzere zevk alınacak aktivitelere yönelmek, müspet ve destekleyici beşerlerle vakit geçirmek, gülmek,uykunuzu almak üzere.

Çocuk Gelişimi Ulusal Bilim Konseyi’nin mevcut araştırmalara dayanarak belirlediği üç şiddet tipi ve tarifleri kısaca şöyledir: Olumlu gerilim, kısa periyodik istenmeyen olaylar sonucu oluşan gerilimdir, gerilimin bu tipi olağan karşılanır ve bununla baş edebilmeyi öğrenmek gelişim sürecinin değerli bir kesimidir. Tolere edilebilir gerilim, istenmeyen olayların yeniden kısa müddetli ama daha ağır bir formda yaşanmasıdır. Müspet gerilim çocuk gelişimine katkıda bulunabilir ama şayet çocuk takviyeden yoksunsa, kabul edilebilir gerilim toksik gerilime dönüşebilir ve uzun vadede sıhhat problemlerine yol açabilir. Toksik gerilimin kaynağı çocuklara gösterilen makûs muamele değerli bir halk sıhhati sorunudur. Çocuklar gerilimin bu çeşidiyle tek başlarına savaşamazlar ve beyin gelişiminde kalıcı değişikliklere neden olabilir. Toksik gerilimin olumsuz tesirleri sırf ebeveyn dayanağıyla azaltılabilir.

Araştırmalar çocukluk çağlarında yaşanan gerilimin yetişkinlik hayatını da etkilediğini gösteriyor. Olumsuz Çocukluk Tecrübeleri Çalışmaları bu bahiste bilhassa dikkate alınması gereken çalışmalardandır zira 1)çocuk istismarı, ihmal ve yakın şiddete maruz kalma üzere gerilim etkenlerine bağlı şiddeti ve 2) yetişkinlikteki olumsuz davranışları ve sıhhat sorunlarını göstermektedir.

Çocuklara makus muamele edilmesinin de içinde bulunduğu toksik gerilimin erken teşhis ve tedavisi, uzun vadede sıhhati ve davranışları olumsuz etkileyen etmenleri azaltır. Çocuklarlarla sıklıkla irtibat içinde bulunan bakıcılar, öğretmenler ve öteki yetişkinler travmatik çocukluk tecrübeleri bulunan çocukları belirlemek ve onlarla ilgilenmek için durumlarıyla ilgili bilgi sahibi olmalıdırlar.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir